Τελικά είναι υπεράριθμοι οι Δημόσιοι Υπάλληλοι;

Βρέθηκα μπροστά σε μια από τις καλύτερες αναλύσεις του "μεγέθους" του Ελληνικού δημοσίου, σε σχέση με άλλων Ευρωπαϊκών χωρών, που έχω συναντήσει. Η σχετική δημόσια συζήτηση είναι πολύ σημαντική στις μέρες μας, όπου κρίσιμες αποφάσεις χρειάζεται να ληφθούν υπό μεγάλη πίεση πόρων και χρόνου, σχετικά με τις θέσεις εργασίες στο δημόσιο, που είναι κι ένα θέμα εξαιρετικά έως υπερβολικά ευαίσθητο στην Ελληνική κοινωνία. Δυστυχώς αυτά που ακούγονται σχετικά είναι πολύ αντιφατικά και δημιουργούν μεγάλη σύγχιση στο κοινό.

Στην σύγχιση αυτή συμβάλλει σημαντικά απ' όσο καταλαβαίνω, και η δυσκολία της εύρεσης συγκρίσιμων στοιχείων από διαφορετικά κράτη.

Η ανάλυση είναι η μόνη που έχω δει να αντιμετωπίζει με την προσοχή που τους αξίζει τις παραμέτρους:

1. Τι ακριβώς σημαίνει "δημόσιος υπάλληλος", ώστε να συγκρίνονται πορτοκάλια με πορτοκάλια.
2. Τι ακριβώς σημαίνει "πολλοί δημόσιοι υπάλληλοι".

Ειδικά το δεύτερο δεν έχω εντοπίσει να εμφανίζεται σε καμία σχετική συζήτηση. Πουθενά αλλού δεν έχω δει να αναγνωρίζεται ρητά ότι έστω και ένας δημόσιος υπάλληλος που δεν παράγει τίποτα, είναι πάρα πολλοί! Αυτό βέβαια δεν είναι άσχετο με την υποστήριξη που απλόχερα παρέχουν στο πελατειακό σύστημα τόσο οι πλείστοι των πολιτικών όσο και τα ΜΜΕ.

Το 2 λοιπόν, είναι σημαντικό να μην μας διαφεύγει ότι είναι πολυπαραγοντικό. Εξαρτάται από:

1. Το πλήθος των δημοσίων υπαλλήλων.
2. Τις αμοιβές τους.
3. Το έργο που παράγουν.

Οποιαδήποτε ανάλυση εστιάζει μόνο στο πλήθος (το 1), συνήθως δεν επιδιώκει να διαφωτίσει τον δημόσιο διάλογο, αλλά να διατηρήσει την ασάφεια από την οποία πολλοί επωφελούνται πάρα πολύ, και μάλιστα εις βάρος, ποιών άλλων, των φορολογούμενων!

Παρακαλώ να μην μου χρεωθεί το ύφος και η γλώσσα του άρθρου στο οποίο αναφέρομαι, τα οποία δεν ταιριάζουν... ακριβώς με το στυλ του ιστολογίου...

Εκθέτω στην κρίση των αναγνωστών (αλλά και του συγγραφέα) την δική μου σύνοψη της ουσίας του άρθρου:

1. Οι δημόσιοι υπάλληλοι στην Ελλάδα, με την ευρεία έννοια, είναι λίγο περισσότεροι από ένα εκατομύριο.
2. Αυτό σημαίνει ότι αποτελούν περίπου 20% της εργατικής δύναμης.
3. Το ποσοστό στο 2 είναι σχετικά μεγάλο. Είναι αισθητά μεγαλύτερο από της Γερμανίας (13,6%) και πολύ κοντά στης Δανίας.
4. Τα ποσοστά σε σχέση με τους εργαζόμενους (αν δεν μετριούνται δηλαδή οι άνεργοι), που είναι και πιο σημαντικά όσον αφορά την βιωσιμότητα και την σκοπιμότητα του αριθμού των ΔΥ, είναι 22,4% για την Ελλάδα, 14% για την Γερμανία, διαφορά πάρα πολύ μεγάλη.
5. Ακόμα και έναντι της Δανίας που έχει συγκρίσιμα ποσοστά με τα Ελληνικά, ο Ελληνικός δημόσιος τομέας είναι πολύ μεγάλος γιατί η παραγωγή του δεν συγκρίνεται με εκείνην στην Δανία.

Το άρθρο δεν αναφέρεται δυστυχώς στους μισθούς, συμπληρώνω όμως ότι οι μισθοί στο δημόσιο μέχρι πριν την κρίση ήταν κατά μέσο όρο 50% μεγαλύτεροι εκείνων του ιδιωτικού τομέα για συγκρίσιμα προσόντα, και στις ΔΕΚΟ διπλάσιοι!

Κλείνοντας θα ήθελα να ρωτήσω εκείνους που βρίσκουν ότι το κράτος στην Ελλάδα είναι μικρό, ή έστω και κανονικό:

Πιστεύετε ότι υπάρχουν διορισμένοι στο δημόσιο δεκάδες χιλιάδες αργόμισθων πολιτικών πελατών, ή όχι;

Αν ναι, το κράτος είναι μεγάλο, ακόμα κι αν έχει, συνολικά, πολύ λιγότερους υπαλλήλους από οποιοδήποτε άλλο. Αν όχι, ..., τι να πω, ..., όχι μόνο ζούμε σε διαφορετικά σύμπαντα, αλλά και... ζηλεύω πολύ το δικό σας!

Σκληρή λιτότητα ή σκληροί αριθμοί;

Ακούω και διαβάζω πολλά για την σκληρή λιτότητα που έχει επιβληθεί σ' εμάς τους έλληνες πολίτες ως αποτέλεσμα των συμβάσεων με τους δανειστές μας, και αναρωτιέμαι:

Αν για τριάντα χρόνια κέρδιζα 100 και ξόδευα 120, θα ήταν άραγε σκληρή λιτότητα αν χρειαζόταν τώρα να περάσω με 70, για άλλα τόσα χρόνια μέχρι να αποπλήρωνα το χρέος που δημιούργησα; Γιατί 70; Μα, με χονδρικό υπολογισμό, θα χρειαζόταν να δίνω 20 για το κεφάλαιο που έτσι κι αλλιώς θα είχα ξοδέψει και, πόσα νά' ταν, άλλα 10, για τους τόκους, σύνολο 30.

Έκανα έναν πολύ απλό υπολογισμό για να λύσω την απορία μου. Το αποτέλεσμα ήταν χειρότερο απ' όσο περίμενα. 

Τριάντα χρόνια λοιπόν δανεισμού 20 τον χρόνο, με επιτόκιο 3% και ετήσιο ανατοκισμό, δημιουργούν ένα χρέος 980! Οι τόκοι εξυπηρέτησης του χρέους αυτού με το ίδιο επιτόκιο είναι γύρω στο 30! Θα χρειαζόταν λοιπόν να πληρώνω 30 τον χρόνο, για πάντα, μόνο και μόνο για να μην αυξάνεται το χρέος. Αν ήθελα και να αποπληρωθεί σε άλλα 30 χρόνια, θα έπρεπε να πληρώνω 50 τον χρόνο! 50 που θα αφαιρούνταν από τα 100 που βγάζω, όχι από τα 120 που ξοδεύω...

Οι αριθμοί που εκτίμησα διαισθητικά θα ίσχυαν για επιτόκιο 1.3%. Μ' αυτό το επιτόκιο, δανεισμός 20 τον χρόνο δημιουργεί σε 30 χρόνια χρέος 738, του οποίου οι τόκοι είναι περίπου 10, και το οποίο εξυπηρετούμενο με συνολικά 30 κάθε χρόνο, αποπληρώνεται σε 30 χρόνια! Εναλλακτικά, με το αρχικό επιτόκιο 3%, αν δανειζόμουν λιγότερα, 12 αντί για 20 κάθε χρόνο, τότε σε 30 χρόνια θα είχα χρέος 588, και εξυπηρετώντας το με 30 κάθε χρόνο, θα το αποπλήρωνα σε άλλα 30 χρόνια.

Οι αριθμοί αυτοί, έστω και με το υπερ-απλουστευτικό αυτό μοντέλο όπου το εισόδημα είναι σταθερό και ο δανεισμός πηγαίνει όλος για κατανάλωση που εξασφαλίζεται στο σύνολό της μέσω εισαγωγών, χωρίς να συνεισφέρει καθόλου σε ανάπτυξη, είναι νομίζω ενδεικτικοί. Αν παράγω ένα βιοτικό επίπεδο 100 αλλά ζω σε ένα βιοτικό επίπεδο 120 για τριάντα χρόνια, χρειάζεται μετά να ζήσω σ' ένα βιοτικό επίπεδο 70 αιωνίως (αν το επιτόκιο είναι 3%). Αν μετρούσα την λιτότητα ως το επίπεδο που ζω όταν αποπληρώνω, συγκρινόμενο με το επίπεδο όταν δανειζόμουν, δηλαδή 70/120, θα το έβρισκα 58%, δηλαδή λιτότητα 42%!! Αυτό όμως θα ήταν μαγική εικόνα. Δεν είναι λογικό να παίρνω σαν μέτρο του αρχικού μου βιοτικού μου επιπέδου αυτά που ξόδευα μαζί με τα δανεικά! Τα δανεικά δεν είναι οικονομικό επίπεδο ζωής που έχω κερδίσει, αντίθετα! Είναι επίπεδο ζωής που δανείζομαι, δηλαδή αφαιρώ από το μέλλον μου και μάλιστα με τόκο!

Το λογικό επομένως θα ήταν να συγκρίνω το νέο επίπεδο ζωής αφαιρουμένων των δανεικών. Αν ζούσα με 20 παραπάνω απ' αυτά που παρήγαγα, τότε το 20 θα το είχα προ-απολαύσει. Η βάση μου λογικά τώρα θα ήταν 80. Απ' αυτό, το βιοτικό μου επίπεδο θα έπεφτε στο 70 για να διατηρήσω το χρέος σταθερό, δηλαδή στο 88%, δηλαδή λιτότητα 12%. Δεν είναι κι αυτή μικρή, και πάλι είναι σημαντική, και θα αντιπροσώπευε το κόστος της ανυπομονησίας μου να απολαύσω κάτι πριν φροντίσω να το κερδίσω. 

Ψυχολογικά βέβαια, η λιτότητα που θα αισθανόμουν θα ήταν όντως 42%! Όπως άκουσα χτες μια εφοριακό να δηλώνει στην τηλεόραση σε σχέση με το νέο μισθολόγιο: "Έχουμε προγραμματίσει την ζωή μας με βάση τα χρήματα που κερδίζουμε". Η διαφορά που θά' βλεπα στην ζωή μου και η δυσκολία μου να προσαρμοστώ, θα ήταν πραγματικά 42%. Σε σχέση όμως με αυτήν που θα άξιζα, γιατί θα την είχα παράξει, η πραγματική λιτότητα θα ήταν 12%. Κι ακόμα κι αυτή στην πραγματικότητα δεν θα συνιστούσε λιτότητα. Το 12 θα το είχα κι αυτό απολαύσει ως την "πολυτέλεια" που πρόσφερα στον εαυτό μου να μην χρειαστεί να αναβάλλω την απόλαυση των επιπλέον 20!

Δεν θα ήταν λοιπόν η λιτότητα σκληρή. Στην πραγματικότητα δεν θα ήταν καν λιτότητα. Επιστροφή στον αληθινό κόσμο θα ήταν, όπου δεν υπάρχουν δωρεάν γεύματα, και τα αγαθά που απολαμβάνουμε χρειάζεται κάπως ως κοινωνία να τα έχουμε παράξει, ή να τα παράξουμε επιπλέον, ή να τα στερηθούμε επιπλέον στο μέλλον. Το ψυχολογικό πρόβλημα της κας εφοριακού που διαμαρτυρήθηκε για τις μειώσεις, είναι όντως η μείωση μισθού! Το πραγματικό όμως είναι ο προγραμματισμός της να ζει με δανεικά για πάντα, αυξάνοντας το χρέος της συνεχώς και γεωμετρικά!

Το πώς οι μειώσεις διανέμονται εντός της κοινωνίας, και μάλιστα σε σύγκριση με το πώς διανεμήθηκαν προηγουμένως τα δανεικά, είναι βέβαια θέμα σημαντικότατο. Πρόσωπα και οικογένειες, ως αποτέλεσμα ανισοτήτων στην διανομή, μπορεί να βιώνουν πραγματική και πραγματικά σκληρή λιτότητα, με την έννοια ότι δεν συμμετείχαν στην "απόλαυση" των δανεικών, ούτε στην "πολυτέλεια" του πρόωρου της απόλαυσης αυτής.

Για την κοινωνία στο σύνολό της όμως, η λιτότητα δεν είναι λογικό να μετριέται με βάση το δανεισμένο από το μέλλον επίπεδο ζωής. Οι αντίστοιχες μειώσεις δεν είναι καν λιτότητα! Εξορθολογισμός είναι και επιστροφή στην πραγματικότητα. Δεν είναι σκληρή η λιτότητα, σκληροί είναι οι αριθμοί. Σκληρή είναι η πραγματικότητα, και μάλιστα μ' αυτούς που την αγνοούν. Γιατί, όπως διάβασα σ' ένα πετυχημένο μήνυμα στο twitter, "οι ναυτικοί που δεν πείθονται από το δελτίο καιρού, πείθονται από τα βράχια!"._

Πρωτογενές Έλλειμμα €33 εκατομύρια κάθε μέρα

Γίνεται μεγάλη συζήτηση για το Ελληνικό χρέος. Η σημερινή ευρωπαϊκή διάσκεψη ενέτεινε την τάση αυτή, δεδομένου ότι οι συζητήσεις αλλά και τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, αφορούν ακριβώς σ' αυτό.

Το δημόσιο χρέος είναι βέβαια δυσθεώρητου ύψους, και πολύ δυσεπίλυτο πρόβλημα, ακόμα και μετά τις σημερινές αποφάσεις που το βελτιώνουν αισθητά (πόσο ακριβώς δεν μας είπαν ακόμα).

Δυστυχώς υπάρχει άλλο σημαντικότερο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, αυτό του Πρωτογενούς Ελλείμματος. Πρωτογενές Έλλειμμα = Έσοδα - Έξοδα, χωρίς στα έξοδα να συνυπολογίζεται η εξυπηρέτηση του χρέους, επομένως όσο θα ήταν το Έλλειμμα αν μας χάριζαν ολόκληρο το χρέος. Δείχνει δηλαδή πόσα παραπάνω ξοδεύει το κράτος απ' αυτά που εισπράττει, ακόμα κι αν το χρέος ήταν μηδέν! Όσο υπάρχει πρωτογενές έλλειμμα, το χρέος αυξάνεται κάθε χρόνο, όχι μόνο κατά τους τόκους, αλλά και κατά το πρωτογενές έλλειμμα επιπλέον. Για να μειώνεται το δημόσιο χρέος, χρειάζεται πρωτογενές πλεόνασμα μεγαλύτερο από το ποσό των τόκων του χρέους, ώστε να αποπληρώνεται έστω και μικρό κομμάτι από το κεφάλαιο.

Το πρωτογενές έλλειμμα είναι ένα θέμα που εμείς οι Έλληνες χρειάζεται απαραίτητα, και μόνο εμείς μπορούμε, να λύσουμε με συνδυασμό αυξήσεων των δημοσίων εσόδων και μειώσεων των δημοσίων δαπανών. Ο υπολογισμός του με βάση τον προϋπολογισμό του 2011, που ετοιμάστηκε με μεγάλη επιμέλεια από την Δάφνη Μανουσάκη, φαίνεται  στις παρακάτω εικόνες:

Δυστυχώς με τα μέχρι τώρα στοιχεία της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, η τάση του πρωτογενούς ελλείμματος είναι αυξητική γιατί και τα έσοδα είναι μειωμένα και οι πρωτογενείς δαπάνες αυξημένες έναντι των προβλέψεων του προϋπολογισμού που εμφανίζονται παραπάνω.

Το πρωτογενές έλλειμμα χρηματοδοτείται υπό κανονικές συνθήκες, όπως και το σύνολο του ελλείμματος, από πρόσθετο δανεισμό. Αν δεν βρίσκονται καινούρια δανεικά, το πρωτογενές έλλειμμα μηδενίζεται αυτόματα την ίδια στιγμή, ακόμα κι αν το χρέος διαγραφεί ολόκληρο ταυτόχρονα! Αυτό γιατί το δημόσιο απλούστατα δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Είναι νομίζω ευνόητη η κοινωνική αναταραχή και τα φοβερά προβλήματα που συνεπάγεται ένας τέτοιος ακαριαίος και χαοτικός μηδενισμός του πρωτογενούς ελλείμματος. Αυτός είναι ακριβώς και ο λόγος που χρειάζεται να το έχουμε όλοι οι Έλληνες στο μυαλό μας συνεχώς. Και αυτό ακριβώς είναι που κινδυνεύουμε να συμβεί αν δεν 'πάρουμε την επόμενη δόση μας' από την Τριμερή.


Το ύψος του πρωτογενούς ελλείμματος αυτή την στιγμή είναι γύρω στα €12 δισ. τον χρόνο. Πρόκειται για αριθμό εξωφρενικό. Ισοδυναμεί, με στοιχεία του 2008 (σελ. 8), με τους μισθούς περίπου 300.000 υπαλλήλων ΔΕΚΟ ή περίπου 424.000 μισθωτών του δημοσίου, ή περίπου 600.000 αντίστοιχων μισθωτών του ιδιωτικού τομέα! Είναι περίπου €33 εκατομύρια την ημέρα, πάνω από €1 εκατομύριο την ώρα! Αν προσπαθούσατε να το παρακολουθήσετε μετρώντας φωναχτά, είναι απολύτως αδύνατον. Θα έπρεπε να μπορείτε να μετρήσετε κάθε δευτερόλεπτο μέχρι το 380. Σημειώστε δε ότι δεν μειώθηκε από τις συμφωνίες που μόλις ανακοινώθηκαν, ούτε κατά ένα λεπτό! Οι συμφωνίες μείωσαν το χρέος, αλλά και το συνολικό έλλειμμα, επομένως είναι πολύ θετικές. Το πρωτογενές έλλειμμα όμως το αφήνουν ανέγγιχτο και είναι ένα πρόβλημα που χρειάζεται να λύσουμε μόνοι μας.

Ο λόγος των δανειακών συμβάσεων που τόσο δίκαια έχουν προκαλέσει τόσο μεγάλη αναστάτωση και συζητήσεις, του Μνημονίου πέρισυ και του Μεσοπρόθεσμου πρόσφατα, είναι ακριβώς ότι το Ελληνικό δημόσιο βρέθηκε σε αδυναμία να δανείζεται. Οι εταίροι (η Τριμερής ή Τρόικα) ήθελαν να αποφύγουν Ελληνική χρεοκοπία για τους δικούς τους λόγους, κυρίως για να αποφύγουν σοβαρούς κλυδωνισμούς στην Ευρωζώνη και στην παγκόσμια οικονομία. Η Ελληνική κυβέρνηση κι εκείνη ήθελε να αποφύγει την χρεοκοπία, κυρίως για να μην χρειαστεί να μηδενιστεί το πρωτογενές έλλειμμα ακαριαία, αλλά σταδιακά και ορθολογικά, ώστε οι αρνητικές κοινωνικές συνέπειες να είναι καλύτερα ελεγχόμενες.

Ακούγονται πολλές φωνές για διαγραφή του χρέους. Εκείνοι που το προτείνουν δεν έχουν εξηγήσει καθόλου πειστικά μέχρι τώρα, πώς θα διαχειρίζονταν τον ακαριαίο μηδενισμό του πρωτογενούς ελλείμματος.

Από την σκοπιά των δικαιωμάτων των φορολογούμενων, ο μηδενισμός αυτός θα ήταν μάλλον θετικός, γιατί αυξήσεις στην φορολογία χρειάζονται πάντα χρόνο για να αποδώσουν, επομένως ο ακαριαίος μηδενισμός του πρωτογενούς ελλείμματος μπορεί να επιτευχθεί σχεδόν αποκλειστικά με μείωση δαπανών (ελεγχόμενες ή ανεξέλεγκτες de facto), που θα ελάφραινε τους φορολογούμενους από το μελλοντικό βάρος του συνεχώς αυξανόμενου χρέους. Δεν είναι όμως λύση που την βλέπουμε θετικά, ακριβώς λόγω των πολύ έντονων αρνητικών κοινωνικών συνεπειών της.

Λοιπόν; Εσείς ποιές δαπάνες θα κόβατε για να μηδενιστεί εν μια νυκτί το πρωτογενές έλλειμμα; Χρειάζεται για κάθε μέρα του χρόνου να εξοικονομήσετε €33 εκατομύρια! 

Τα "έφαγαν" οι πολιτικοί;

Άρθρο του Τάκη Μίχα στο protagon.gr που απαντά στο πολύ σημαντικό για τους φορολογούμενους ερώτημα, αν το σύνθημα 'φέρτε πίσω τα κλεμμένα' μπορεί να λύσει το πρόβλημα του χρέους και τους ελλείμματος._

Περί Εργασιακής Εφεδρείας

Περίληψη: Εξετάζονται τα πλεονεκτήματα της Εργασιακής Εφεδρείας που αναφέρονται σε ανακοίνωση της ΝΔ, υπό το πρίσμα των δικαιωμάτων των φορολογούμενων. Η Εργασιακή Εφεδρεία, αν και προωθείται ως μέτρο ελάφρυνσης των φορολογούμενων, είναι μέτρο επιβάρυνσής τους έναντι της εναλλακτικής των απολύσεων, της τάξης των €2 δισ. τον χρόνο για τρία χρόνια και των €5 δισ. τον χρόνο μετά τα τρία χρόνια. Η ανακοίνωση περιλαμβάνει εννέα σημεία που αναφέρονται ως 'πλεονεκτήματα' της ΕρΕφ. Το πρόβλημα είναι πως, αν και περιλαμβάνονται σε έναν ενιαίο κατάλογο, δεν συνιστούν όλα πλεονεκτήματα έναντι της ίδιας εναλλακτικής. Προσεκτικότερη παρατήρηση αποκαλύπτει ότι τα εννέα σημεία μπορούν να εξεταστούν καλύτερα αν χωριστούν στις εξής ομάδες:

1. Σημεία που συνιστούν πλεονεκτήματα έναντι της τρέχουσας κατάστασης (τρία τον αριθμό)
2. Σημεία που συνιστούν πλεονεκτήματα έναντι των απολύσεων (πέντε τον αριθμό)
3. Σημεία που δεν συνιστούν καν πλεονεκτήματα (ένα)

Στην πρώτη ομάδα, όλα τα σημεία συνιστούν μειονεκτήματα έναντι των απολύσεων.
Στην δεύτερη ομάδα, όλα τα σημεία συνιστούν πλεονεκτήματα έναντι όλων των απολύσεων, όχι ειδικά έναντι απολύσεων από το δημόσιο.

Το αναπόφευκτο συμπέρασμα είναι ότι η Εργασιακή Εφεδρεία, η οποία συνιστά μέτρο προστασίας από την ανεργία των μισθωτών του δημοσίου ειδικά, δεν υποστηρίζεται από κανένα από τα σημεία της ανακοίνωσης! Η Εργασιακή Εφεδρεία αναδεικνύεται από τα ίδια τα σημεία που κατά την ΝΔ την υποστηρίζουν, σε μέτρο αναποτελεσματικότερο των απολύσεων από το δημόσιο, και κοινωνικά άδικο έναντι των ανέργων που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα, επομένως μέτρο που παραβιάζει το δικαίωμα των φορολογούμενων σε ανταποδοτική και δίκαιη φορολογία.

Τα σημεία που επικαλείται η ανακοίνωση, αν κάποιος συμφωνεί ότι συνιστούν πλεονεκτήματα, στην πραγματικότητα υποστηρίζουν την πολιτiκή των απολύσεων από  το δημόσιο με ταυτόχρονα μέτρα στήριξης όλων των ανέργων ομοιόμορφα, ανεξαρτήτως προέλευσης.
____________________________________________________________